تبليغاتX
علوم سیاسی - نمادهاي مقدس تركيه

نمادهاي مقدس تركيه

نويسنده: اليف آيدين

مترجم: مترجم: يعقوب نعمتي وروجني


 

    دو رويدادي كه اخير ا در تركيه رخ داد نحوه به چالش كشيده شدن تغيير و جهت دهي به نمادهاي مقدس را نشان مي دهند. اين دو حادثه عبارتند از نمايش فيلم «مصطفي» درباره زندگي مصطفي كمال آتاتورك، بنيانگذار تركيه نوين اثر جان دوندر، مستندساز و مقاله نويس روزنامه مليت و دومين واقعه استقبال گرم از بانوان محجبه در نشست حزبي حزب جمهوريخواه خلقCHP كه در منطقه سلطان غازي استانبول برگزار شده بود.
    مشاجره ناشي از پخش فيلم مستند آتاتورك بويژه بادرنظر گرفتن 70 سال گراميداشت وي از زمان مرگش قابل انتظار بود. اين فيلم بدليل به تصوير كشيدن شخصي مورد ستايش به عنوان انساني غير مقدس مورد هجمه قرار گرفت. توصيف آتـاتـورك بـه صـورت فردي دائم الخمر، بدخلق و گاهي گوشه گير اضطراب زيادي در بين كساني كه نياز دارند قهرمان شان قديسي پاك زي باشد ايجاد كرده است.
    البته اين مشاجره فقط به دليل موجي كه انتشار كتابي راجع به لطيفه هنيم، همسر اول آتاتورك در سال 2006 ايجاد كرده بود، بوجود نيامده است. ايپك جالشيلار، نويسنده كتاب مذكور بخاطر خدشه دار كردن خاطره بنيانگذار تركيه محاكمه شد ولي همانند بسياري ديگر كه به علت نوشتن در باب مسائل حساسيت برانگيز محاكمه مي شوند، تبرئه شد.
    استقبال دنيز بايكال، رهبر حزب جمهوريخواه خلق از عضويت بانوان محجبه در اين حزب نگراني هاي متفاوتي را ايجاد كرده است. نصب سمبل حزب به يقه شخصيت هاي دور از ذهن جهت جذب آنان رسمي معمول در ميان رهبران احزاب سياسي تركيه است و بايكال نيز اين كار را در مورد بانواني كه به نشست حزب جمهوريخواه خلق در سلطان غازي آمده بودند، انجام داد.
    آيا حزب جمهوريخواه خلق حمايت خود از مباني سكولار را تغيير داده و به اميد پيشي گرفتن از حزب حاكم عدالت و توسعه تلاش دارد تا قبل از انتخابات مارس 2009 بانوان محجبه را به سوي خود جذب كند؟
    بايد به ياد داشت كه حزب جمهوريخواه همان حزبي است كه سال گذشته در مقابل تلاش هاي حزب حاكم عدالت و توسعه براي لغو ممنوعيت حجاب در دانشگاه ها مقاومت كرد. اين همان حزبي است كه با آبستراكسيون راي گيري پارلمان درباره نامزد رياست جمهوري طي بهار به تنش هاي سياسي دامن زد زيرا نمي توانست حضور يك زن محجبه در كاخ رياست جمهوري را بپذيرد. اين همان حزبي است كه براي تعطيلي حزب عدالت و توسعه مبارزه كرد و از دعوي دادستان عالي تركيه پشتيباني كرد. پس اين چرخش از براي چيست و آيا انتخابات قريب الوقوع محلي مي تواند توجيه كافي براي اين تغيير را ارائه دهد؟
    طي انتخابات عمومي در ماه جولاي نيز شاهد تحولات قابل توجهي در اردوگاه حزب عدالت و توسعه بوديم. دبيركل سابق حزب جمهوريخواه خلق به حزب عدالت و توسعه پيوست و به عنوان نماينده اين حزب به رقابت پرداخت . وي همچنين به عنوان عضو كميته اجرايي به مقامات عاليه اين حزب پذيرفته شد. مساله عجيب اين است كه وي قبلاسكولاري پروپاقرص بود و به حزبي تعلق داشت كه با تمامي مظاهر احزاب ديني مخالفت مي نمود.
    حزب جمهوريخواه خلق و اعضايش همواره مذهب را مساله اي بين فرد و خدا مي دانستند و حجاب را ابزاري در دستان سياست بازاني كه فقط مي خواهند از طريق اين تكه لباس به مقاصد سياسي خود دست يابند.
    بايكال با دفاع از تصميمش راجع به گشودن در حزب جمهوريخواه خلق بر روي اين بانوان در واقع از انحصاري سخن مي گويد كه حزب عدالت و توسعه در مورد كساني دارد كه روسري بر سر مي كنند و سرخوردگي اي كه اين بانوان بدليل نداشتن جايي ديگر براي رفتن حس مي كنند. شايد هم اينك جاي ديگري موجود باشد.
    به موازات اينكه حزب جمهوريخواه خلق، افق هاي ديدش را گسترده كرده و به بانوان محجبه به عنوان اعضا و حاميان بالقوه خود توجه مي كند آيا ممكن است پيشاهنگان سكولار اين حزب شروع به انديشيدن انتقادي درباره آتاتورك نيز كنند؟ با نزديك شدن زمان انتخابات محلي گام هاي برداشته شده حزب جمهوريخواه خلق گرچه كوتاه است ولي گسترش فضاي مشاركت را نشان داده و از اين رو حركتي مناسب تلقي مي شود. البته نبايد اقدام اين بانوان در مورد حضور در گردهمآيي حزبي در حاليكه حزب مورد بحث، همواره از نحوه پوشش آنان انتقاد مي كرد را نيز ناديده گرفت.
    اميد است كه چند قطبي شدن مابين محافل سكولار و مذهبي در تركيه كه باقيمانده سال 2008 را درهم ريخت به سوي اوضاع متفاوت و خوش بينانه تري در سال 2009 حركت كند و مهمتر اينكه در حين اينكه حزب جمهوريخواه خلق براي جلب توجه بانوان محجبه به عنوان بديل تلاش مي كند حزب حاكم عدالت و توسعه نيز براي حفظ قدرتي كه در ماه جولاي بدست آورده، سخت تر بكوشد چراكه به نظر مي رسد اين قدرت گيري حزب مذكور را خموده و از خود راضي ساخته است.
    بـا آنكه حزب جمهوريخواه خلق از خاطره آتاتورك پاسداري مي كند ولي تغيير موضع آن درباره بانوان دين دار نشان مي دهد كه اين حزب نيز قادر است به غير از خود ديگران را نيز ديده و در سياست هايش تجديد نظر كند.
    از آنجايي كه اين حزب يكي از تابوهاي تركيه را شكست شايد اميدي هم باشد كه در راستاي شكستن تابوي ديگري كه بر فضاي عمومي تركيه حاكم است، فعاليت كند يعني سرسپردگي به مصطفي آتاتورك.
+ نوشته شده در  سه شنبه 3 دی1387ساعت   توسط یعقوب نعمتی وروجنی  |